Windows 10 disk partitions version 1909 vs 2004

จาก Wiki Opensource

บันทึกนี้ปรับปรุงล่าสุดเมื่อ 22-06-2563
ดูแลโดย WIBOON

มีข้อสังเกตในการติดตั้ง Windows 10 แล้วเราจะต้องทำเป็นต้นฉบับเพื่อเก็บไว้ clone ลงในเครื่องอื่น ๆ ที่เหลือ ผมพบว่ามีการเปลี่ยนแปลงไปดังนี้

1. เมื่อเปรียบเทียบระหว่างรุ่น 1909 กับ 2004

Windows 10 รุ่น 1909 เมื่อเรานำติดตั้งโดยเลือก Boot แบบ MBR จะได้ค่า default จำนวน partitions เป็น 2 partitions

ตัวอย่างข้างล่างนี้ ใช้ FogProject ทำการเก็บ Windows 10 disk นี้ขึ้นเป็น image file จะเห็นได้ว่ามี 2 partitions (d1p1, d1p2)

root@psu12-fog:~# ls -l /images/w10v1909/
total 24468712
-rwxrwxrwx 1 root root     1048576 Jun  8 13:39 d1.mbr
-rwxrwxrwx 1 root root   450972694 Jun  8 13:40 d1p1.img
-rwxrwxrwx 1 root root 24603922437 Jun  8 14:26 d1p2.img
-rwxrwxrwx 1 root root         190 Jun  8 13:39 d1.partitions


Windows 10 รุ่น 2004 เมื่อเรานำติดตั้งโดยเลือก Boot แบบ MBR จะได้ค่า default จำนวน partitions เป็น 3 partitions

ตัวอย่างข้างล่างนี้ ใช้ FogProject ทำการเก็บ Windows 10 disk นี้ขึ้นเป็น image file จะเห็นได้ว่ามี 3 partitions (d1p1, d1p2, d1p3)

root@psu12-fog:~# ls -l /images/w10v2004/
total 7112060
-rwxrwxrwx 1 root root    1048576 Jun 16 13:19 d1.mbr
-rwxrwxrwx 1 root root    9337904 Jun 16 13:19 d1p1.img
-rwxrwxrwx 1 root root 6851535064 Jun 16 13:30 d1p2.img
-rwxrwxrwx 1 root root  420810343 Jun 16 13:30 d1p3.img
-rwxrwxrwx 1 root root        249 Jun 16 13:19 d1.partitions
root@psu12-fog:~#


การติดตั้งแบบ MBR นี้จะเป็นการใช้ partition scheme แบบ DOS ที่รองรับจำนวน partition (primary) สูงสุด 4 เท่านั้น

ขนาดความจุของ partition ที่ 1 ซึ่งเป็นส่วน bootable ก็จะไม่เท่ากัน

root@psu12-fog:~# cat /images/w10v1909/d1.partitions
label: dos
label-id: 0x1ec8b8fe
device: /dev/sda
unit: sectors

/dev/sda1 : start=        2048, size=     1185792, type=7, bootable
/dev/sda2 : start=     1187840, size=  1952333824, type=7


root@psu12-fog:~# cat /images/w10v2004/d1.partitions
label: dos
label-id: 0xe34319b6
device: /dev/sda
unit: sectors

/dev/sda1 : start=        2048, size=      102400, type=7, bootable
/dev/sda2 : start=      104448, size=   975628405, type=7
/dev/sda3 : start=   975734784, size=     1034240, type=27


2. เมื่อเปรียบเทียบระหว่างรุ่น 2004 MBR กับ 2004 UEFI

Windows 10 รุ่น 2004 เมื่อเรานำติดตั้งโดยเลือก Boot แบบ MBR จะได้ค่า default จำนวน partitions เป็น 3 partitions
Windows 10 รุ่น 2004 เมื่อเรานำติดตั้งโดยเลือก Boot แบบ UEFI จะได้ค่า default จำนวน partitions เป็น 4 partitions

ตัวอย่างข้างล่างนี้ ใช้ FogProject ทำการเก็บ Windows 10 disk นี้ขึ้นเป็น image file จะเห็นได้ว่ามี 4 partitions (d1p1, d1p2, d1p3, d1p4)

root@psu12-fog:~# ls -l /images/w10v2004-efi/
total 8134876
-rwxrwxrwx 1 root root    1048576 Jun 18 09:02 d1.mbr
-rwxrwxrwx 1 root root   11186473 Jun 18 09:02 d1p1.img
-rwxrwxrwx 1 root root   16774509 Jun 18 09:02 d1p2.img
-rwxrwxrwx 1 root root 7880269559 Jun 18 09:15 d1p3.img
-rwxrwxrwx 1 root root  420813737 Jun 18 09:15 d1p4.img
-rwxrwxrwx 1 root root        833 Jun 18 09:02 d1.partitions


การติดตั้งแบบ UEFI นี้จะเป็นการใช้ partition scheme แบบ GPT ที่รองรับจำนวน partition มากกว่าแบบ MBR

root@psu12-fog:~# cat /images/w10v2004-efi/d1.partitions
label: gpt
label-id: 9DDD72FA-080D-47E8-9A4B-4DF94998AEEF
device: /dev/sda
unit: sectors
first-lba: 34
last-lba: 1953525134

/dev/sda1 : start=        2048, size=      204800, type=C12A7328-F81F-11D2-BA4B-00A0C93EC93B, uuid=0ED63B1C-9E8F-4EF2-BEAB-8B4A43C147E8, name="EFI system partition", attrs="GUID:63"
/dev/sda2 : start=      206848, size=       32768, type=E3C9E316-0B5C-4DB8-817D-F92DF00215AE, uuid=10B1EE82-13C7-45AF-B012-E47B38C67F05, name="Microsoft reserved partition", attrs="GUID:63"
/dev/sda3 : start=      239616, size=  1952245877, type=EBD0A0A2-B9E5-4433-87C0-68B6B72699C7, uuid=39ADF00C-F60C-4C08-9117-A1393CF58BB5, name="Basic data partition"
/dev/sda4 : start=  1952487424, size=     1034240, type=DE94BBA4-06D1-4D40-A16A-BFD50179D6AC, uuid=7EB96917-2470-4583-BEA0-30180B464414, attrs="RequiredPartition GUID:63"


มาดูตัวอย่างติดตั้งแบบ UEFI ที่จำนวน partition มากกว่า 4 partition เพิ่ม partition สำหรับเก็บข้อมูล (ที่เรามักเรียกกันว่า Drive D:)

root@psu12-fog:~# ls -l /images/r101w10entefi/
total 37679000
-rwxrwxrwx 1 root root     1048576 Jun 18 09:29 d1.mbr
-rwxrwxrwx 1 root root      561410 Jun 18 09:29 d1p1.img
-rwxrwxrwx 1 root root    10881512 Jun 18 09:29 d1p2.img
-rwxrwxrwx 1 root root     6394925 Jun 18 09:29 d1p3.img
-rwxrwxrwx 1 root root 20725454726 Jun 18 09:39 d1p4.img
-rwxrwxrwx 1 root root 17838928029 Jun 18 09:44 d1p5.img
-rwxrwxrwx 1 root root        1027 Jun 18 09:29 d1.partitions


เมื่อดูรายละเอียดจะเห็นว่า การใช้ partition ได้มากกว่า 4 ได้ แต่สังเกตว่า ลำดับไม่มีความสำคัญ

root@psu12-fog:~# cat /images/r101w10entefi/d1.partitions
label: gpt
label-id: B4FE81C5-73FA-4170-9105-3B7C6E09F256
device: /dev/sda
unit: sectors
first-lba: 34
last-lba: 1953525134

/dev/sda1 : start=        2048, size=     1021952, type=DE94BBA4-06D1-4D40-A16A-BFD50179D6AC, uuid=250DDA01-248A-40F9-B20E-396040D94D7D, name="Basic data partition", attrs="RequiredPartition GUID:63"
/dev/sda2 : start=     1024000, size=      204800, type=C12A7328-F81F-11D2-BA4B-00A0C93EC93B, uuid=D98037C5-774A-4346-A99E-7218ADC3957E, name="EFI system partition", attrs="GUID:63"
/dev/sda3 : start=     1228800, size=       32768, type=E3C9E316-0B5C-4DB8-817D-F92DF00215AE, uuid=7EED9B75-C09E-4720-931D-931E5D382180, name="Microsoft reserved partition", attrs="GUID:63"
/dev/sda4 : start=     1261568, size=   928262144, type=EBD0A0A2-B9E5-4433-87C0-68B6B72699C7, uuid=1FEA3F22-56F6-4288-9F9A-B83A3059EA8A, name="Basic data partition"
/dev/sda5 : start=   929523712, size=  1024000000, type=EBD0A0A2-B9E5-4433-87C0-68B6B72699C7, uuid=B1D334AC-5C3D-4A4B-8CDC-16B5BD181E8B, name="Basic data partition"


ดังนั้น หากเรากำลังจะทำงานเกี่ยวกับการ cloning ฮาร์ดดิสก์ ก็ให้เลือกใช้ partition scheme ให้ถูกต้อง ให้ใช้ได้กับโปรแกรมที่ทำหน้าที่ในการ cloning ที่ใช้อยู่นั้น